Vormgeving en Natuur

Proces vormgeving

Wij gaan graag met u als omwonende of belanghebbende in gesprek over het ontwerp van het zonnepark. We betrekken ook de expertise van een landschapsarchitect en een ecoloog om mee te denken in uw wensen vorm te geven. Door krachten te bundelen en u te betrekken in het ontwerpproces ontstaat een plan dat past in de omgeving.

Uitgangspunten vormgeving

De initiatiefnemers volgen bij de vormgeving het principe dat een zonnepark een verbetering van de natuurwaarden moet betekenen. Dit principe is door de zonnesector met natuurorganisaties ook zo afgesproken (gedragscode zon op land) en hierop wordt gecontroleerd en gehandhaafd.

Dat betekent dat de zonneweide ruimte zal laten voor natuurlijke planten en struiken (ongeveer de helft van de oppervlakte bij dit initiatief), dat er ruimte zit tussen de panelen zodat regenwater en licht op de bodem vallen en deze gezond blijft, en dat er niet bespoten of bemest wordt.

Hoe we het park vormgeven, welke beplanting we kiezen, wat voor heg of andere afscheiding; dat bepalen we graag samen met u.

Ligging

Op de percelen van de voormalige vuilstort Leemkuilen in Stiphout wenst Solarcentury samen met de grondeigenaren een zonneweide te ontwikkelen. De vuilstort is niet afgedekt en stortmateriaal ligt op diverse plaatsen slechts 10cm onder het maaiveld. Hierdoor zijn vrijwel alle soorten agrarisch gebruik strikt verboden en kan enkel gras worden geteeld voor schapen en het houden van paarden. Dergelijke terreinen worden op bestuurlijk (nationaal, provinciaal, RES, gemeentelijk) niveau aangewezen als voorkeursgebieden voor zonneweiden, zoals bijvoorbeeld in het Klimaatakkoord en de motie Dik-Faber (Kamerstuk 32813, nr. 204).

Landschapsanalyse

Landschappelijke inpassingen zonnepanelen

Ecologie

Om het bodemleven en biodiversiteit te waarborgen, beheren en te monitoren werkt Solarcentury samen met Wageningen Universiteit (WUR), zie hiervoor ook www.hetlevendarchief.nl. Bij het zaaien van vegetatie onder de panelen wordt rekening gehouden met gebiedseigen soorten die met name de wilde bijen maar ook insecten en vlinders etc. stimuleren. Onder de panelen wordt rekening gehouden met soorten die beter tegen schaduw kunnen en daar waar schapen komen te grazen wordt rekening gehouden met soorten die door schapen gegeten kunnen worden. Indien gewenst gaan we samen met u naar onze zonneweide in Budel om de vegetatie en biodiversiteit te ervaren.

Bloemrijke akkerland

Hekwerken en toegangspoorten

De zonneweiden dienen te worden afgesloten voor onbevoegden. Hiermee wordt voornamelijk voorkomen dat kinderen gaan spelen in de zonneweide / met de elektrische hoogspanningsinstallatie. Dit betekent niet dat een hekwerk met prikkeldraad nodig is. Solarcentury maakt gebruik van zogenoemde wildhekwerken met grotere gaten, waardoor klein wild het gebied kan betreden. De hekwerken worden ca. 1,8m hoog. Hetzelfde geldt voor de toegangspoorten. Zowel het hekwerk als de toegangspoorten worden passend gemaakt bij het landelijk karakter Hekwerken staan grotendeels uit het zicht, doordat ze altijd achter het element staan dat wordt ingezet voor de ruimtelijke inpassing van het zonnepark: bloemrijke akkerrand op talud/grondlichaam, struweel, haag of houtwal. Zie hiervoor ook de profielenplankaart waar de locatie van de hekwerken is aangegeven. Toegangspoorten staan in het zicht aangezien een vrije doorgang is vereist. Doordat hekwerken achter de elementen staan die worden ingezet voor de ruimtelijke inpassing, staan de poorten ook op afstand van de passant op de openbare weg. De visuele impact van een hogere poort dan standaard in het buitengebied wordt daardoor beperkt.

Recreatie

Om en nabij de zonneweide Helmond Stiphout bevinden zich verschillende fiets- en wandelroutes. Solarcentury is voornemens om de wandel- en fietsroutes aan elkaar te koppelen en uit te breiden. Zo grenzen de fietsroutes  aan het beoogde perceel. Stiphout-Nuenen, Stiphout-Heiderschoor, en Stiphout-Lieshout. We kunnen het fietspad aansluitend maken op de nieuwe wandelpaden. Hierdoor is er een constante stroom van natuurgenieters in de omgeving die onvermijdelijk de zonneweide zullen passeren. Hiermee willen we inzetten op meervoudig ruimtegebruik. Het gedeelte dat niet zal worden gebruikt voor de zonneweide aan de Venstraat wordt openbaar zodat mensen daar kunnen wandelen en recreëren. De aanwezige poel ten noorden van Venstraat 73 krijgt een rustpunt. Een van de grondeigenaren is voornemens om hier actief een functie te vervullen voor ouderen, bijvoorbeeld door het wekelijks aanbieden van koffie en thee met een praatje. De kruising Leemkuilenweg en Venstraat wordt ook voorzien van een rustpunt voor o.a. het bestaande wandelknooppuntennetwerk.

We zullen op de zonneweide omwonenden en recreanten informeren over de ontwikkeling en werking van de zonneweide en de natuurwaarden door diverse educatieve borden te plaatsen. Deze geven uitleg in het Nederlands, Engels en Brabants zodat alle fietsers en wandelaars kennis kunnen opdoen van de energietransitie, duurzaam leven, en de historie van het gebied en de natuur. De percelen van de voormalige vuilstort Leemkuilen in Stiphout hebben een zeer interessante geschiedenis. Met het plaatsen van informatieborden kunnen we kennis overdragen en recreatie vergroten.

Met omwonenden, natuurorganisaties en de lokale wandelclub van de PVGE afdeling Helmond gaan wij onderzoeken wat de beste optie is voor de omgeving. Daarbij is onze visie dat de landschappelijke, recreatieve en educatieve kwaliteit en de fiets- en wandelroute beter moet worden dan dat het nu is. Dit kan enkel gecreëerd worden door samenwerking met de lokale partijen.

Soortenbescherming

Planten

Het voorkomen van beschermde flora kan worden uitgesloten op basis van het ontbreken van bekende verspreidingsgegevens
en geschikte groeiplaatsen binnen de invloedsfeer van het plangebied.

Vleermuizen

Een functie van het plangebied als verblijfplaats voor gebouwbewonende vleermuizen kan worden uitgesloten door het ontbreken van
geschikte bebouwing binnen het plangebied. De bomen en boomlanen hebben mogelijk een functie als verblijfplaats voor boombewonende
soorten en als vliegroute. De mogelijke functie als vliegroute zal door plaatsing van zonnepanelen niet in het geding komen. De percelen zelf zijn niet
geschikt als foerageergebied voor vleermuizen, de opgaande vegetatie en ruigte aan de randen van de percelen echter wel. Om te voorkomen dat foerageergebied
met de ingreep (tijdelijk) wordt aangetast, worden er vleermuiskasten in het gebied geplaatst. Indien nodig, zal de vegetatie aan de randen van de percelen
tijdens de gebruiksfase worden teruggebracht dan wel hersteld, waardoor blijvende, negatieve effecten op foerageergebied kunnen worden uitgesloten.

Vogels

Uit het verkennend en aanvullend natuuronderzoek is gebleken dat de kerkuil, steenuil, buizerd en torenvalk aanwezig zijn in de schuren (kerkuil) en bomen (buizerd en torenvalk) in het plangebied. De kerkuil is specifiek aangetroffen in de grote schuur. Deze schuur zal worden hergebruikt voor opslag en tegelijkertijd worden geoptimaliseerd voor de kerkuil. De ontheffing voor de kerkuil zal daarom worden meegenomen in de ontheffingsaanvraag voor de bunzing en steenmarter. Voor de rest van de vogelsoorten geldt dat het plangebied als foerageergebied dient. Het gaat hier echter niet om foerageergebied dat essentieel is voor het behoud van de functionaliteit voor verblijfplaatsen buiten het plangebied. De zonnepanelen worden landschappelijk ingepast, waardoor de functie als foerageergebied behouden blijft. Tijdens de uitvoeringsfase zal rekening worden gehouden met de aanwezigheid van algemeen voorkomende broedvogels tijdens het broedseizoen. Van belang is dat broedende vogels niet zodanig opzettelijk verstoord worden gedurende het broedseizoen dat de instandhouding van de soort in het geding komt.

Vissen

Binnen de invloedsfeer van de voorgenomen ingreep zijn geen bestaande waarnemingen bekend van beschermde vissen. De werkzaamheden (plaatsen van zonnepanelen) hebben verder geen externe werking op nabij gelegen wateren. Nader onderzoek naar beschermde vissen is derhalve niet noodzakelijk.

Amfibieën en reptielen

In de omgeving van de voorgenomen ingreep is het voorkomen van beschermde amfibieën en reptielen op voorhand uitgesloten, gelet op het ontbreken van geschikt biotoop en de geïsoleerde ligging van het plangebied. In de sloten rondom het plangebied komen mogelijk algemene amfibieënsoorten voor zoals bruine kikker en kleine watersalamander. Deze zijn echter vrijgesteld van ontheffingsplicht bij ruimtelijke ingrepen. Nader onderzoek naar het voorkomen van beschermde amfibieën en reptielen is niet noodzakelijk.

Ongewervelden

In de omgeving van de voorgenomen ingreep zijn waarnemingen bekend van ongewervelden, zoals de gevlekte witsnuitlibel, kleine ijsvogelvlinder en bosbeekjuffer. De poel van circa 1 hectare die zal worden gecreëerd in het gebied kan worden gebruikt door deze soorten. Een functie van het plangebied als essentieel leefgebied voor beschermde ongewervelden is op voorhand echter uitgesloten op basis van het ontbreken van geschikt biotoop. Nader onderzoek naar beschermde ongewervelden is niet noodzakelijk.

Natuurnetwerk Nederland en Natuurnetwerk Brabant

Een klein gedeelte (ca. 5.000 m²) van het plangebied is onderdeel van het NNB. Dit gedeelte betreft tevens de voormalige stortlocatie waardoor weinig tot geen natuurwaarden aanwezig zijn. Het plan is om binnen het gebied dat is toegewezen aan het NNB zonnepanelen te plaatsen. Hierdoor kunnen effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden niet op voorhand worden uitgesloten. De plaatsing van de zonnepanelen gaat echter gepaard met het stimuleren van duurzame groei van gebiedseigen bloemen en kruiden en het behouden van waardevolle groenstructuren. Op deze wijze wordt de mogelijke impact van het plaatsen van de zonnepanelen in het NNB-gebied gecompenseerd en ten opzichte van de huidige situatie juist versterkt.

Overzichtskaart

Hieronder staat een overzichtskaart met daarop per “kamer” een nummer. Vervolgens wordt per kamer toegelicht welke landschapselementen van toepassing zijn. De bestaande paden met bomenrijen tussen de verschillende kavels wijzigen niet. Alle toegepaste beplanting is inheems / streekeigen. Ca. 30% van het totale projectgebied wordt benut voor landschappelijke inpassing en natuurontwikkeling (hierbij worden onderhoud paden en ruimten tussen de panelenrijen niet meegeteld).

  1. Vrije zone
    1. Dit betreft een verontreinigd perceel;
    2. Aan de noordoostzijde van het projectgebied ligt een driehoekig perceel. Mensen die vanuit Stiphout het gebied in komen ervaren dit perceel. Om het open karakter van het gebied te behouden worden deze percelen niet gebruikt voor het plaatsen van zonnepanelen. Het huidige gebruik is grasteelt. Met de komst van de zonneweide wordt dit perceel dusdanig ingezaaid dat de biodiversiteit wordt gestimuleerd in combinatie met het houden van paarden.
  2. Veld noordzijde
    1. Dit betreft een verontreinigd perceel;
    2. Vanuit de woningen aan de noordzijde is zicht op dit perceel beperkt. Dit komt mede door het aanwezige NNB gebied aan de noordzijde (waar ook de bestaande poel ligt). Dit NNB-gebied behoort tot de zonneweide en fungeert als landschappelijke inpassing. De wat meer oostelijk gelegen woningen hebben eerst zicht op twee paardenweiden en vervolgens (afgeschermd door twee semi-transparante elzensingels) zicht op de zonneweide. Vanuit de bewoners is de wens uitgesproken de zonneweide niet verder te verbergen achter beplanting, maar de openheid en het zicht te behouden met daarbij exploitatieafspraken dat indien gewenst door de aangrenzende buren in een robuustere landschappelijke inpassing wordt voorzien. Vanuit de beleving door passenten op de Venstraat is het open houden van deze rand te beschouwen als een goede inpassing, aangezien de afstand tot de panelen relatief groot is door het te realiseren bloemrijk talud.
    3. Aan de zuid en westzijde van dit perceel wordt een bloemrijk talud aangelegd waar schapen kunnen worden gehouden door Pluimveehouder Van Vlerken. Het talud loopt vanaf de perceelgrens over een breedte van 20 tot 25m langzaam op tot ca. 1m hoogte. Door dit talud is het zicht op de zonnepanelen beperkt;
    4. De westzijde van dit perceel wordt ingesloten door een bestaand bosgebied dat niet behoort tot het plangebied.
    5. Het transformatorstation wordt geplaatst in het zonneveld en tegen het bestaande bosgebied zodat dit element zoveel mogelijk wegvalt.
  3. Vrije zone
    1. Dit betreft een verontreinigd perceel;
    2. Aan de noordwestzijde van het projectgebied ligt een driehoekig perceel. Vanuit de aangrenzende woningen is direct zicht op dit perceel. Om het open karakter van het gebied te behouden en om tegemoet te komen aan de wensen van deze buren worden op dit perceel geen zonnepanelen geplaatst. Het huidige gebruik is het houden van paarden. Dit gebruik kan worden doorgezet in combinatie met het inzaaien van een dusdanig mengsel om de biodiversiteit te bevorderen.
  4. Hoger gelegen middengebied
    1. Dit betreft een verontreinigd perceel;
    2. Een gedeelte van het middengebied ligt hoger dan de andere percelen en de aanliggende wegen. Door deze hogere ligging is het niet voor de hand liggend een bloemrijk talud aan te leggen, zoals in gebied 5 ‘Middengebied’. Daarom, om het open middengebied enigszins op te delen en de hoger gelegen panelen vanuit het zuid-oosten af te schermen vindt de landschappelijke inpassing plaats door middel van struweel langs de randen.
    3. Een transformatorstation voor dit gebied wordt bij de schuur in gebied 5 ‘Middengebied’ geplaatst.
  5. Middengebied
    1. Dit betreft een verontreinigd perceel;
    2. Rondom dit hele perceel wordt een bloemrijk talud aangelegd waar schapen kunnen worden gehouden door Pluimveehouder Van Vlerken. Het talud loopt vanaf de perceelgrens over een breedte van ca. 20-25m langzaam op tot ca. 1m hoogte Door dit talud is het zicht op de zonnepanelen beperkt;
    3. De percelen zijn op dit moment in eigendom bij verschillende eigenaren. Hierdoor zijn door de jaren heen drie kavels ontstaan. Deze kavels worden gehandhaafd en versterkt met groenstructuren (struweel).
    4. Op het perceel staat een oude schuur. Deze schuur wordt waar nodig herstelt en wordt in gebruik genomen ten behoeve van onderhoudswerkzaamheden (incl. opslag van bijvoorbeeld materieel). Tevens wil een van de grondeigenaren hier een ontmoetingsplek creëren waar (oudere) mensen / (duo)fietsers gratis een kop koffie krijgen en een praatje kunnen maken. Dit gebruik is vanwege de staat van de schuur op dit moment niet mogelijk.
    5. Achter de bestaande oude schuur worden de transformatorstations geplaatst. Deze stations kunnen vanwege de technische vereisten niet binnen staan. Om het zicht op deze stations te verminderen worden de wanden van de schuur doorgetrokken zodat het lijkt dat de transformatorstations in de schuur staan.

De huidige schuur

 

Visualisatie van de schuur met doorgetrokken wanden, met daarachter de transformatorstations
  1. Verhoogde panelen
    1. Dit betreft een verontreinigd perceel;
    2. Aangrenzend aan dit perceel is Pluimveehouder Van Vlerken gevestigd. Op dit moment houdt hij schapen op de percelen. Door de zonnepanelen wat hoger van de grond te plaatsen, maximale hoogte 2,1m kan dit gebruik worden doorgezet. Het lager plaatsen van panelen is vanuit dierenwelzijn niet wenselijk.
    3. Tussen de panelen loopt een sloot (incl. schouwpaden aan weerszijden) die in eigendom is bij het waterschap. Het waterschap heeft geen ambitie om deze beek te vergraven en een flauwe natuurvriendelijke oever te ontwikkelen. Ook is een dergelijke ontwikkeling niet geprogrammeerd door het waterschap voor dit gebied.
    4. Langs de bestaande watergang incl. schouwpaden en de noord- en westranden wordt ca. 5m struweel geplant om een meer groene uitstraling te creëren en het zicht op de panelen te ontnemen.
    5. Tussen de boerderij en het zonnepark komt een houtwal.
    6. Het transformatorstation wordt in het panelenveld achter het struweel geplaatst zodat dit element zo min mogelijk opvalt.
  2. Ingesloten perceel
    1. Dit betreft een verontreinigd perceel;
    2. Door de aanwezigheid van de bestaande bomen, onderbegroeiing en hagen is zicht op dit perceel vrijwel geheel beperkt. De relatief grote afstand tot de passant op de Schootense Dreef/Veedrift en de Venstraat draagt tevens bij aan een beperkte waarneembaarheid van het zonnepark. Door op een aantal plaatsen het bestaande groen te verdikken en te verdichten, en de bestaande haag door te trekkenis dit perceel volledig afgesloten en is er geen zicht op de zonnepanelen en/of het transformatorstation. Door de huidige afgesloten situatie van het perceel zullen de inrchtingsmaatregelen de openheid van het landschap slechts zeer beperkt beinvloeden.
  3. Recreatiegebied met vijver
    1. Een gedeelte van dit perceel is verontreinigd;
    2. Dit gebied is op dit moment grotendeels aanwezig maar afgesloten voor openbaar publiek. De vijver wordt in ere herstelt en toegankelijk gemaakt. Ook wordt er een rustvoorziening en informatieborden over de historie van het gebied, natuur en energieopwek geplaatst.
  4. Achtergebied grondeigenaren
    1. Achter de woningen van enkele grondeigenaren, tussen het bestaande zonnepark van eQuest en tussen twee NNB gebieden ligt een perceel waar op dit moment een aantal bedrijfshallen met buitenterreinen zijn gesitueerd. Dit zal verdwijnen en plaats maken voor de zonneweide;
    2. Op dit moment is dit gebied reeds onzichtbaar vanaf openbare wegen. Doordat aan de randen extragroen (houtwal) geplaatst wordt is dit gedeelte zonnepanelen en transformatorstation niet zichtbaar.

HEEFT U NOG VRAGEN?